سید دانیال داودی پژوهش‌گر حقوق بین‌الملل

تحلیل ماهیت واقعی یادداشت تفاهم ایران و آمریکا

سید دانیال داودی کارشناس ارشد حقوق بین الملل در یادداشتی نوشت: امضای یادداشت تفاهم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در خرداد ۱۴۰۵، پرسشی فراتر از مناسبات سیاسی دو کشور را پیش روی حقوقدانان قرار داده است: آیا دولت ها می توانند بدون امضای یک معاهده رسمی، تعهدات الزام آور بین المللی ایجاد کنند؟ در حالی که عنوان «یادداشت تفاهم» در نگاه نخست از یک توافق سیاسی حکایت دارد، رویه دیوان بین المللی دادگستری و قواعد حقوق معاهدات نشان می دهد که نام یک سند لزوما بیانگر ماهیت حقوقی آن نیست. از این منظر، مسئله اصلی نه عنوان توافق، بلکه اراده طرفین برای ایجاد تعهدات حقوقی و آثار ناشی از آن است؛ موضوعی که می تواند یادداشت تفاهم ایران و آمریکا را به یکی از مهم ترین آزمون های حقوق بین الملل معاصر تبدیل کند.